Verwekken en geboren worden

Het is bijzonder dat zowel in het Hebreeuws als in het Grieks slechts één woord gebruikt wordt voor ‘verwekken’ en voor ‘geboren worden’.
In beide talen betekent verwekt zijn dus eveneens geboren worden.

In het Hebreeuws:

Het Hebreeuws kent hiervoor het werkwoord: Yalad.

Afhankelijk van de gebruikte stamvorm bij vervoeging van werkwoorden, wordt ‘yalad’ vertaald als (OLB en Woordenboek Bijbels Hebreeuws):

  • ter wereld brengen, baren, verwekken
  • geboren zijn, geboren worden, afstammen
  • bij de bevalling behulpzaam zijn
  • voortbrengen
  • iemands afstamming berekenen

Enkele teksten als voorbeeld:

En aan Henoch werd Irad geboren en Irad verwekte Mechujael, en Mechujael verwekte Metusael, en Metusael verwekte Lamech.   (Genesis 4:18)

Dit zijn de zonen van Jakob, die hem geboren zijn in Paddan-aram.   (Genesis 35:26)

En Ada baarde aan Esau Elifaz, en Basemat baarde Reuel,   (Genesis 36:4)

Wanneer gij de Hebreeuwse vrouwen bij de bevalling helpt, …   (Exodus 1:16 )

En de vroedvrouwen zeiden tot Farao: De Hebreeuwse vrouwen zijn niet als de Egyptische; zij zijn sterk: voordat een vroedvrouw bij haar komt, hebben zij al gebaard.   (Exodus 1:19)

… en zij riepen op de eerste dag van de tweede maand de gehele vergadering samen, die zich opstelde volgens geslachten en families,   (Numeri 1:18)

Deze vier stamden af van Rafa te Gat; …   (2 Samuël 21:22)

In het Grieks:

Het Grieks kent hiervoor het werkwoord: Gennao.

‘Gennao’ wordt vertaald volgens de OLB en het Grieks-Nederlands Woordenboek door:

  • geboren worden, verwekt worden
  • verwekken, veroorzaken, opwekken
  • voortbrengen, maken, scheppen

Enkele teksten als voorbeeld:

Abraham verwekte Isaäk, Isaäk verwekte Jakob, Jakob verwekte Juda en zijn broeders.   (Mattheüs 1:2)

En de engel antwoordde en zei tot haar: De Heilige Geest zal over u komen en de kracht van de Allerhoogste zal u overschaduwen; daarom zal ook het heilige, dat verwekt wordt, Zoon van God genoemd worden.   (Lukas 1:35)

Toen nu Jezus geboren was te Betlehem in Judea, …   (Mattheüs 2:1)

En hij (Herodus) … trachtte van hen (de overpriesters en schriftgeleerden) te vernemen, waar de Christus geboren zou worden.   (Mattheüs 2:4)

Toen voor Elisabet de tijd vervuld was, dat zij baren zou, bracht zij een zoon ter wereld. (Lukas 1:57)

… want zie, er komen dagen, waarop men zeggen zal: Zalig de onvruchtbaren, en de schoot, die niet heeft gebaard, en de borsten, die niet hebben gezoogd.   (Lukas 23:29)

Immers, ik heb u in Christus Jezus door het evangelie verwekt.   (1 Corinthiërs 4:15)

Enkele teksten uit het Nieuwe Testament geïnterpreteerd:

Johannes over ‘een kind van God worden’:

… hun die noch uit de wil van een man, doch uit God geboren zijn   (Johannes 1:13)

Uit de wil van een man geboren worden, lijkt een beetje te sterk uitgedrukt.
Een man is enkel in staat om een kind te verwekken, dat daardoor dan ook geboren wordt.
In de studie ‘Kind van God’ wordt uitgelegd waarom hier beter vertaald was met: … doch uit God verwekt zijn.

Over Judas die Jezus verraden zou:

De Zoon des mensen gaat wel heen gelijk van Hem geschreven staat, doch wee die mens, door wie de Zoon des mensen verraden wordt. Het ware voor die mens goed geweest, als hij niet geboren was.   (Mattheüs 26:24, Markus 14:21)

Het is onmogelijk dat Jezus bedoelde dat het beter geweest zou zijn dat Judas geaborteerd was, toen Hij zei: Het was beter dat Judas niet geboren was.
Hier was het dus beter geweest om te vertalen met:

Het ware voor die mens goed geweest, als hij niet verwekt was.

De Farizeeën zeiden tegen de blindgeborene die door Jezus genezen was:

Gij zijt geheel in zonden geboren en wilt gij ons leren?   (Johannes 9:34)

Het lijkt logischer dat de Farizeeën suggereerden dat de blindgeborene in zonden verwekt was.

Jezus zei tegen Pilatus:

Hiertoe ben Ik geboren en hiertoe ben Ik in de wereld gekomen, opdat Ik voor de waarheid  zou getuigen; een ieder, die uit de waarheid is, hoort naar mijn stem.   (Johannes 18:37)

Zoals hier vertaald is zei Jezus eigenlijk tweemaal hetzelfde.
Misschien was beter vertaald:

Hiertoe ben Ik verwekt en hiertoe ben Ik in de wereld gekomen, …

De bekende tekst:

Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder, die in Hem gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebbe.   (Johannes 3:16)

Wordt in de Engelse vertaling King James Version vertaald als:

“For God so loved the world that He gave His only begotten (verwekte) Son, that whosoever believeth in Him should not perish, but have everlasting life.   (John 3:16)

Opmerking: Volgens het Grieks voor eniggeboren (monogenes) zou echter de vertaling volstaan met: … dat Hij zijn enige zoon gegeven heeft …

Hetzelfde geldt ook voor de teksten: Johannes 1:14 / 1:18 / 3:18 / 1 Johannes 4:9

 

Deze studie downloaden in PDF:
Verwekken en geboren worden.